Geç ergenlik dönemi, kişiliğin geliştiği, aileyle ilişkilerin düzene girdiği, sosyal ilişkilerin geliştiği 18-20 yaşlar arasını kapsar.

10-11 yaşına kadar kız ve erkek çocuklar arasında fazla farklılık bulunmazken, cinsiyet hormonlarının etkisiyle pubertenin (buluğ çağı) başlatılması nedeniyle bu yaştan itibaren cinsiyete özgü değişiklikler oluşmaya başlar. Adolesan yılları olarak da adlandırılan bu dönemde çok büyük fiziksel, duygusal ve psikolojik değişiklikler meydana gelir. Her ergen tek, eşsiz bir birey olup, kendine ait ilgi alanlarına, zevklere ve hoşlanmadığı şeylere sahiptir. Genellikle her ergenin bu yıllarda başarması, çözümlemesi gereken gelişimsel zorlukları vardır.
Ergenlik dönemi yaşa göre erken ergenlik dönemi (12-14 yaş arası), orta ergenlik dönemi (15-17 yaş arası), ve geç ergenlik dönemi (18-20 yaş arası) olarak incelenir. Geç ergenlik dönemi, kişiliğin geliştiği, aileyle ilişkilerin düzene girdiği, sosyal ilişkilerin geliştiği 18-20 yaşlar arasını kapsar. Cinsel olgunluğun kazanılarak sorunların azaldığı bu dönemde kızlar ve erkekler, birbirlerinin dış görünüşlerinden çok kişilikleriyle ilgilenirler. Meslek ve eş seçimiyle ilgili düşünceler yoğunluk kazanır. Geleceğe yönelik planlar yapılmaya başlanır. Toplum içinde sorumluluklar yüklenir. Haksızlığa karşı çıkar, yapıcı olmaya çalışırlar.

Belirti ve Bulgular:
Kızlarda 13, erkeklerde 14 yaşına gelindiği halde ergenlik bulguları hiç başlamamış ise bu durum er­genlik gecikmesi olarak adlandırılır. Ergen­liğin tamamlanma süresi de önemlidir. Her iki cinste de ergenlik sürecinin en geç 5 yıl içinde tamamlanması gerekir. Çocuklarda, aşağıdaki belirtiler ergenlik gecikmesini telkin eder:

Kız çocuklarında;
• 13 yaşında meme gelişmesinin henüz başlamamış olması.
• Meme gelişmesinin başlamasından 5 yıl sonra hala adet görmemiş olmak.
• 16 yaşında henüz adet görememiş olmak.

Erkek çocuklarında
• 14 yaşına gelindiğinde hayaların (testislerin) büyümemiş olması.
• Hayalarda büyümenin başlamasından 5 yıl geçmesine karşın ergenliğin tamamlanmamış olması.

Geç ergenlik dönemindeki ruhsal gelişimi şu şekilde özetleyebiliriz:
Kendi çalışma ve yaptıklarından gurur duyma.
Kendine güven ve kendine yetme.
Diğer kişiler için sorumluluk duygusu ve ilgide artma.
Bağımsızlaşma davranışları.
Kimlik duygusunun sağlamlaşması.
Haz alma istek ve dürtülerini erteleme. kapasitesinde artış.
Derinliğine düşünme yeteneğinin gelişmesi.
Duygularını hareket ve davranışlardan çok kelimelerle ifade etme yeteneğinde gelişme.
Espri anlayışı ve dolayısıyla anlatma yeteneğinde artma.
İlgi ve meşguliyet alanlarının sabitlenmesi.
Duygu durumda stabilite sağlanması, oynamaların, değişmelerin azalması.
Kendi başına karar verebilme yetilerinin gelişmesi.
Anlaşabilme, çözüm bulma ve ortak noktada buluşmanın gelişmesi ile uyumda artma.
İçgörüsel düşünmenin artması.
Kişisel onur ve benlik saygısı konusunda hassasiyet.
Kültürel değerlerin ve sosyal kurumların kabulünün artması.
Kariyer ilgileri .
Daha belirli ve düzenli iş aışkanlıkları
Gelecek planları ile daha fazla ilgi ve tutarlılık
Kendinin bu hayattaki yeri ve rolünü sorgulama
Hedefler koyup peşinden gidebilme

Tedavi:
Ergenlik gecikmesi yapısal büyüme ve ergenlik gecikmesinden kaynaklanan çocuklarda yaşadıkları sorunun normal fizyolojik gelişme içindeki çeşitlilikten kaynaklandığını, gelişmelerin yalnızca yaşıtlarından biraz daha geç gerçekleşeceğini ama tamamen normal olacağını anlatmak yeterli olabilir. Bu çocuklar içinde psikolojik yönden endişesi aşırı olanlarda kısa süreli seks hormonu tedavisi ile ergenliğin başlamasını uyarmak yararlı olabilir. Ergenlik gecikmesi hipogonadizmden kanaklanan çocuklarda seks hormonu tedavisi gerekecektir. Bu amaçla erkek çocuklarında testosteron, kız çocuklarında östrojen içeren ilaçlar kullanılır.