3- 4 yaş çocuklarının genel özellikleri nelerdir? Bu dönemde en çok tekrarlanan davranışlar nelerdir?
- Bu yaş dönemindeki çocukların en önemli özelliği sürekli hareket halinde olmalarıdır. Hoplamayı, zıplamayı severler. Artık daha dengeli hareket ettikleri için koşmak ve istediğinde durmak başarabildiği şeylerdir. Sallanmayı, kaydıraktan kaymayı, alçak bir basamak ya da duvardan atlamayı severler. Enerjisi hiç bitmeyecekmiş gibi sürekli hareket halindedirler.
- Tehlikeli olanı yavaş yavaş ayırt edebilir.
- Kendi kendine yemeyi, giyinme ve soyunmayı, el yıkama ve diş fırçalama gibi öz bakım becerilerini başarır.
- Dikkatini daha uzun süre yaptığı işe verebilir. Daha uzun süre kendi başına oynayabilir.
- Masa başında yapılan faaliyetlere daha uzun süre ayırabilir. Resim yapmak, değişik malzemelerle (oyun hamuru, parmak boyası vs.)çalışmak ilgisini çeker. Bu yaş dönemlerinde resimleri konuludur ve daha anlaşılır olmaya başlamıştır. İnsan resmi çiziminde göz, ağız ve kafadan çıkan bacaklar vardır.
- Yapboz yapmak bu yaş dönemlerinde bazı çocukların ilgi alanına girer. Büyük ve az parçalı Legolarla inşa oyunları oynamakta bu yaş döneminde başlar.
- Taklit yapmayı sever. Farklı rollere bürünür. Bir gün kedi olur, bir başka gün dinlediği masaldaki kahramanın yerine geçer.
- Kendinin artık diğer insanlardan farklı bir birey olduğunu kavramaya başlar. Başkalarının da kendinden farklı duygu ve düşünceleri olduğunu fark etmeye başlar.
- Renkleri öğrenir.
- Bir tane ve bir sürü gibi farklılıkları anlamaya başlar.
- Nesneleri büyüklük ya da renkleri gibi farklı özelliklerine göre sıralayabilir.
- Beşe kadar saymayı öğrenebilir.
- Mutfakta ya da evde yapılan işler yardımcı olabilir.
- Oyuncaklarını kendi alıp, yerine koyabilir.
- Neden sonuç ilişkilerini öğrenmek ilgisini çeker.
- Arkadaş ilişkileri gelişir , paylaşmayı öğrenir.
- Konuşmaları ana dilbilgisi kurallarına uygundur. Anlatacak çok şeyi vardır. Okulda olanlar, arkadaşları, hayali hikayeler .
- Kuralları anlayabilir, sorunla karşılaştığında çözüm yolları konusunda müdahale edilmezse kendi çözümlerini üretip sonuç alabilir.
- Geçmiş ve geleceği ayırt etmeye başlar. Eskiden olanlar ile yatıp kalkıp sabah olunca olacakları anlayabilir.
- Zaman zaman inatçı davranışlar sergiler, kendi isteklerinin yerine getirilmesi önemlidir.
3 - 4 yaş çocuğunun hayal dünyası nasıldır?
3 – 4 yaşındaki bir çocuğun hayal gücü artık oyunlarına, yaptığı faaliyetlere değişik renkler katmaktadır. Bu yaş dönemlerinde çocuklar hayal ile gerçeği yeni yeni ayırt etmeye başlarlar. Bununla birlikte hayali hikayeler dinlemeyi ve uydurmayı severler.En sevdikleri masal ya da çizgi film kahramanının yerinde olmak , ya da başkalarının başına gelen şeyleri kendi başına gelmiş gibi anlatmak veya hiç olmayan şeyler uydurmak bu dönemde sık karşılaşılan durumlardır.
Hayal dünyaları gittikçe zenginleştiği için de oyunları, resimleri ve anlattıkları hikayeleri de daha renkli, zengin olmaya başlar. Oyun bu yaş döneminde çocuğun hayatının en önemli parçasıdır. Arkadaş ilişkileri gelişmeye başladıkça çocuğun sosyal yanı da gelişmektedir.En iyi arkadaşını taklit etmek onun gibi yürümek ,konuşmak gibi farklı rolleri oynamayı sever.Bazen farklı bir karaktermiş( masaldaki cin veya çizgi filmdeki süper kahraman ) gibi davranmak ya da bir nesneyi başka bir nesnenin yerine kullanmak ( boş bir ayakkabı kutusunu müzik seti ya da ipleri kablo yapmak ) bu dönemdeki gelişmelerdir.
Anlattıkları hikayelerde başlangıçta baş ve son yoktur, hikaye her defasında farklı şekilde anlatılır ama zamanla onları daha gerçekçi ve mantıklı hikayelere dönüştürmeye başlar.
Nur Dinçer Genç
Psikolog
DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü
Çocuk ve Genç Bölümü
RSS
